Ortaköy

    Aksaray ve çevre illerde yapılan (Acemhöyük, Alişar, Boğazköy) kazılarda elde edilen belgeler de buraların İlk Tunç Çağı’na uzanan tarihini ortaya çıkarmıştır. Ortaköy çevresindeki Kalehöyük, Koçhasan Höyüğü ve Muratlı höyük gibi birden fazla kültür katları bulunan yerleşim merkezlerinde yapılacak arkeolojik kazı ve araştırmalar Hitit’ler dönemi için yeni belgeler verebilecektir.


    Hititlerden sonra (M.Ö. VII. yy.)’da Frig’lerin hakim olduğu bölgede Ortaköy de yer almaktadır. Frig kültüründe görülen “ölü gömme” usullerinden, oyulmak suretiyle yapılan “Kaya mezarlar”’a, bölgelerin jeolojik yapısı itibariyle rastlanılmamaktadır. Buna karşın Frig soylularının gömüldüğü Tümülüslere sıkça tesadüf edilmektedir.

    M.Ö.V.yy.’da Pers İstilası ile birlikte Pers yönetimine giren yöreye, Makedonya Kralı Büyük İskender’in Asya seferi sırasında, Makedonyalılar hakim olmuşlardır. M.Ö. 323’de B.İskender’in ölümü üzerine, Pers soyundan Arırarat tarafından kurulan Kapadokya Krallığı bölgeye hakim olmuştur. Kapadokya Krallığı M.Ö. 17. yy.’da Roma İmparatorluğun’a katılmıştır.

    Aksaray, Kapadokya Kralı Arkhelais tarafından kurulmuştur. Krala izafeten şehir Archelais adını almış, bir müddet Kapadokya Kral’lığına başşehir olmuştur. Bu dönemlerden kalma küçüklü büyüklü yerleşim merkezlerine, tarım faaliyeti ve kaçak kazılarda mermerden tanrıçalar, madeni paralar İshaklı, Karapınar, Sarıkaraman, Namlıkışla köyleri arazilerinde sıkça rastlanılmaktadır.

    Hristiyanlığın ilk yıllarında, Kapadokya bölgesinde bu din hızla yayılmıştır. İdareciler hristiyanlığı yasaklamışlardır. Bilhassa İmparator Dıocletianus (284-305) döneminde bu yasak çok daha katılaştırılmıştır. Adeta bir katliama girişilmiştir. Hıristiyan halk bu vahşetten kurtulmak, daha serbest ibadet edebilmek için, yeraltı şehirleri kurmuşlardır. Kapadokya’da görülen bu galerialardan biri de Çatin Köyü ile Ozancık Köyü yakınlarındaki “ERSELE”’dir.

    Roma İmparatorluğunun 395’de ikiye bölünmesiyle Kapadokya yöresinde Bizans hakimiyeti başlamıştır. Ortaköy ve çevresinde bu dönemden kalan madeni paralar, pişirilmiş toprak kaplar, içme suyu şebekeleri, harçlı mesken kalıntıları, mezarlar ve çeşitli maden işletmeleri vardır. Ozancık ,Sarıkaraman, Harmandalı, Gökkaya,Çatin köyü(ERSELE) gibi köy ve kasabalarda bu eserlere sıkça rastlanmaktadır.

    Ortaköy ve çevresi 7. yy. başlarından itibaren önce Sasani, sonra sık sık Arap istilalarına uğramıştır. Bu istilalara karşı koymak ve korunmak maksadıyla güneydeki stratejik noktalar ve derbentler Bizanslılar tarafından özenle korunmuş, Ereğli (Heraklia), Niğde, Aksaray (Arkhelais) ve Ortaköy’e yakın mesafede geçitler tutulmuş ve yeni kaleler inşa edilmiştir. Ortaköy Ekecik dağları batısındaki “Küçük Sımandı Kalesi”’nin bu döneme ait olması muhtemeldir.

    1071 Malazgirt Zaferi ile Anadolu’ya giren Büyük Selçuklu devleti komutanlarından Melik Ahmet Danişmend Gazi, Aksaray ve çevresini fethederek buraları bir Türk yurdu haline getirdi. Konya’nın Anadolu Selçuklu başşehri olmasının (1116) ardından Anadolu Türk Birliği’ni sağlamaya çalışan II. Kılıçarslan, harabe halindeki Arkhelais kalıntıları üzerine Aksaray’ı kurdu. Azerbaycan’dan getirttiği Türkmen oymaklarının çevre köylere yerleşmeleri sağlandı. Göçebe alanlarda hayvancılıkla uğraştılar. Bunun neticesi çevredeki mera ve çayırlarda atlar yetiştirilmeye başlandı.

    Danişmend’ liler ve Anadolu Selçukluları döneminde, doğudan Anadolu’ya gelen Türkler, buralardaki Bizanslıları sürmüşlerdir. Türkmen aşiretleri, hem Bizanslardan kalan meskenlere hem de meralara yeni bir yerleşim merkezi kurdular. Bunlardan biri de “Eyüpeli" dir. Ortaköy bu köyün kalıntıları üzerine kurulmuştur.

    Anadolu Selçuklu Devleti’nin son yıllarında, devletin birliği için çalışan büyük Türk mutasavvıf’ı Yunus Emre’nin türbesi Ortaköy’ ün Sarıkaraman kasabası yakınlarındaki Ziyaret Tepesindedir.

    (1243) Kösedağ bozgunu ile Moğollar’ın Anadolu’ya yerleşmeleri sonucu Anadolu Selçuklu hükümdarlarının hiç bir fonksiyonları kalmamıştı. Bunun neticesinde meydana gelen devlet otoritesi boşluğu sebebiyle Ortaköy ve çevresi de Selçuklu Eratna oğulları, Kadı Burhaneddin ve Karamanoğulları arasında el değiştirdi. 1470’de İhsak Paşa’nın Şereflikoçhisar ve Aksaray çevresini Osmanlı hakimiyetine almasıyla birlikte, Ortaköy ve çevresi de Osmanlı yönetimine girdi. 1477’de Aksaray ve çevresinin nüfusu yazılmış, tahrir defterleri tutulmuş, emlak ve vakıfları belirlenmiştir.

    Bu dönemde Aksaray, Karaman Eyaletine bağlı bir sancak merkezidir. Aksaray’a, Hasandağı, Bekir, Eyübeli, Sahra, Ova, Eyyup nahiyelerinin yanı sıra Ş.Koçhisar da nahiye olarak bağlanmıştır. Ortaköy halkı, Aksaray’lılar gibi II.Beyazıd dönemindeki Cem Sultan isyanında, Sultan Beyazıd tarafını tutmuşlardır. Kurtuluş Savaşı sırasında, vatanın kurtuluşu için her türlü fedakarlıkta bulunmuşlardır. İlçe, Aksaray iline 55 km. uzaklıkta olup Doğusunda; Nevşehir İline bağlı Gülşehir, Batısında; Aksaray İline bağlı Ağaçören ilçesi, Güneyinde; Aksaray İli ve Kuzeyinde; Kırşehir İli ile çevrilidir.  Yüzölçümü 750 km² olup denizden yüksekliği; 1140 m.’ dir.

    COĞRAFYA

    İlçemiz İç Anadolu Bölgesinin Orta Kızılırmak kesiminde yer alır. Aksaray İline 53 Km. uzaklıkta olup, Doğusunda Nevşehir İline bağlı Gülşehir İlçesi, Batısında Ağaçören İlçesi, Güneyinde Aksaray İli, Kuzeyinde ise Kırşehir İli sınırları ile çevrilidir. Yüzölçümü 750 Km2 olup, denizden yüksekliği 1140 metredir. Arazisi oldukça engebelidir. İlçemizde karasal iklim hakim olup, kışları oldukça sert geçer. İlçemiz sınırları içerisinde nehir ve doğal göl yoktur. Ancak, yerel olarak öz diye tabir edilen bazı küçük dereler ve bu derelerin beslediği sulama amaçlı 7 adet gölet bulunmaktadır. Ortaköy’ün yüzölçümü 75.023 hektar olup, bu alanın 53.882 hektarı tarım arazisi, 21.141 hektarı çayır-mer’a, orman ve tarım dışı arazilerdir. Tarım alanlarının kullanımı ise; 10.350 hektarı sulu tarım arazisi (bunun 2.261 hektarı devletçe yapılan göletler, 8.089 hektarı vatandaşların kendi imkânlarıyla sulanmaktadır), 43.532 hektarı kuru tarım arazisi şeklindedir. Sulu tarım arazisinin az olması sebebiyle yetiştirilen ürün çeşidi de kısıtlı olmaktadır. Kuru tarım arazisinin büyük çoğunluğu da hububat ekimi yapılmaktadır.
    Ortaköy Nüfusu:

    Ortaköy, 19 Haziran 1957 tarihli ve 7033 sayılı kanunla Niğde iline bağlı bir ilçe olmuştur. Bugün ise Aksaray ilinin bir ilçesidir. İlçenin nüfusu 22 Ekim 2000 tarihli Genel Nüfus sayımına göre; merkez 26.961, belde ve köyler toplamı 31.912 olmak üzere ilçe nüfusu toplam 58.873. Bu durumda nüfusun % 47 İlçe merkezinde, 53’ü de köy ve kasabalarda yaşamaktadır. Toplam nüfusun yaklaşık % 50,5 kadınlar, % 49,5’ ini erkekler oluşturmaktadır. 15-24 yaş arası nüfusun %25 düzeyinde olduğu ve diğer dilimlerdeki nüfusa göre daha yoğunluk kazandığı, yaşlı nüfusun ise genç nüfusa göre azınlıkta olduğu görülmekte ve yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranı yaklaşık %10 civarında olduğu gözlemlenmektedir. Toplam hanenin yarısına yakın evlerden bir kişi yurt dışındadır ve özellikle bazı köylerimizde şu andaki aktif toplum kadın ve çocuklardan oluşmaktadır. 22 Ekim 2000 sayımı sonucu istatistik sonuçlarına göre Aksaray ilinin genel olarak ilçe merkezlerinde işsizlik oranı %23, köylerde ise %0.8 olarak belirlenmiştir. Böylelikle ilçelerimizde işsizlik oranının daha yüksek olduğu göze çarpmaktadır. 22 Ekim 2000 tarihli Genel Nüfus Sayımına göre; 6 yaş üzeri Nüfus; 24131 (İlçe merkezinde) bunun 12211’i erkek, 11920’si kadındır. 24131 kişiden 21674 kişi okur yazar olup 2455 kişinin okuma yazma bilmediği tespit edilmiştir. İlkokul mezunu toplam 8559 kişi olup, bunlardan 3925’ i erkek 4634’ü kadınlardan oluşmakta ve kadın nüfusun eğitimde ileri olduğu gözlemlenmiştir. 850 kişi ise ilköğretim mezunudur. 2089’i ortaokul mezunu, orta okul dengi meslek okulu mezunu 97 kişi, 2997 kişi lise mezunu, 771 kişi lise ve dengi meslek okulu mezunu, 952 kişi yüksek öğretim mezunudur. 1990 yılı ile 2000 yılında yapılan Genel Nüfus Sayım Sonuçlarına göre; İlçe merkezinin yıllık ortalama nüfus artış hızı 31.82 köylerin ortalama yıllık nüfus artış hızı 9.35 ve genel olarak ilçenin ortalama nüfus artış hızı 19.02 düzeyindedir. Bu sonuca göre nüfus artışının olduğu gözlemlenmektedir. Ortaköy nüfusunun çoğunluğu yurt dışında yaşamaktadır. İlçemiz merkez nüfus yoğunluğunda köylerden ve kasabalardan gelip ikamet eden nüfus nedeniyle değişmektedir. Köy ve kasabalarımızda tarım ve hayvancılık yaygın olup, merkezde oturan kişilerden, kırsal bölgeden gelen kişilerin işçiliği, geldikleri köyde geçmekte ve çalışma sonucunda yeniden merkeze dönmektedirler. Yani köylerimiz ve beldelerimizden merkezde ikamet eden kişi sayısı hayli fazladır. İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 58873'dir. Bunun 26961'si ilçe merkezinde, 31912'i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır. TÜİK verilerine göre Ortaköy 2011 nüfusu.

    ÖNEMLİ YERLER

    Hacı Ali Paşa Camii: Ortaköy’dedir. Hacı Ali Paşa tarafından 1905 yılında yaptırılmıştır. Osmanlı mimârisiyle yapılmış bu câmiin tek kubbesi vardır. Mihrabın çevresinde Hattat Raşit Tiryakioğlu’nun yazdığı Besmele ve Ayete’l-Kürsi vardır. Halk “Merkez Câmisi der.

    Hacı Ali Paşa Camii

    Yunus Emre Türbesi: Reşâdiye Köyü’nün batısında bulunan bir tepe üzerindedir. Çevre köylerinden ziyarete gelirler. Ziyaret anında kurban kesilir, namaz kılınır, duâ edilir. Bugün eski türbe yıkılmış, yerine yenisi yapılmıştır. Halk eskiden bu türbenin yanındaki ağaca, arka arka girerek ziyaretini yapar ve para atardı. Son yıllarda Kırşehir ve Aksaray Valilikleri ortak Yunuz Emre'yi anma töreni düzenelmektedir.

    Yunus Emre Türbesi

     Kartuluk Dağı Tepesi: Namlıkışla köyündedir. Dağın tepesinde “Dede” adı verilen bir yer vardır. Çocuğunun yaşamasını, malının kalmasını isteyen kimseler oraya gider, üç fâtiha okur, dilek diler, birşeyler bırakır. Ziyaretini tamamlar.

    Sınandı Kalesi: Sınandıgökkaya köyünün kuzeyinde kurulmuş olup bugün birkaç yerde duvar kalıntısı kalmıştır. (Peker, 1999; 8)

    SOSYAL DURUM:

    1-KONUT

    İlçe merkezinde 7500'den fazla konut bulunmaktadır. Bu konutlar yapı bakımından; yığma betonarme ve kargas binalardan oluşmaktadır. Gerek İlçe Merkezinde ve gerekse kasaba ve köylerimizdeki yerleşim alanları dağınık olmamakla birlikte müstakil ev tanımlaması yapılan tek katlı geniş bahçeli evler mevcuttur. İlçe merkezinde 1990’lı yıllardan sonra yüksekokul ve diğer kamu görevlilerinin talebi sonucu konut ihtiyacı belirmiştir. Yeni tip evler betonarmedir. Köylerde toplu yerleşme mevcuttur. Bu çerçevede İlçemize katkı sağlamak üzere Başbakanlık Toplu Konut İdaresince 250 dairelik toplu konut (TOKİ) yapılmıştır.

    2-SOSYAL YAŞANTI

    İlçemizde aile yapısı ataerkil aile sınıflandırılmasına girmekte olup, aileler genelde aynı evde beraber yaşamaktadır. İlçemizde hiçbir ailede kan davası, husumet ilişkisi ve köylerimiz arasında çekişme ve düşmanlık gibi ilişkiler yoktur. Kıyafet olarak ilçemizde kadınların günlük kıyafetleri; şalvarın daha bolu olan dimi, etek, yelek, atkı sırta giyilen kıyafetlerdendir. Kadınların ayağa giydikleri kıyafetler ise; yün çorap, çorap, mest, deri, naylon ve lastik ayakkabıdır. Kadınların başa bağladıkları tülbent (bunu genç kızlar başa bağlar) yaşlılar ise önce tülbent daha sonra üzerine bürgü bağlarlar. Bürgü; kare şeklinde desenli veya düz ince bir örtüdür. Kenarları; tığ oyalarıyla süslenerek kullanılır. İlçemizde yemek çeşitleri olarak hamur işleri büyük ölçüde tüketilmektedir. Hamur işlerinden; kömbe, erişte, kıymalı makarna, su böreği, saç böreği, mayalı çeşitleri ünlü yiyeceklerdendir. Yemek çeşitlerinden çorbalar, et yemekleri güncelliğini devam ettirmektedir. Bilhassa çorbalardan yoğurt çorbası, mercimek, pirinç ve işkembe çorbaları meşhurdur. Et yemeklerinden; tava, saç tava, güveç, tas kebabı, kavurma, haşlama önemli yer tutmaktadır. Tatlılar olarak; un helvası, sütlaç, aşure, pelize, bulamaç, üzüm hoşafı, kadayıf, baklava mevcuttur. İlçemizde çarşı içerisinde birçok tavukdöner salonu mevcuttur. Şehir merkezinde adana şişi, tavuk şiş, kıymalı, etli ekmek, lahmacun yapan lokantalar da bulunmaktadır. İlçemizde bir çok pastane bulunmakta ve halkımızın tatlı ihtiyacı modern şartlarda karşılanmaktadır.

    3-SOSYAL TESİSLER

    İlçemizde sosyal tesis olarak; spor sahası (toprak zemin), 2 halı saha (özel), 4 düğün salonu (özel) mevcuttur. Bozkır Barajı kenarında da Kaymakamlığa ait sosyal tesis bulunmaktadır. Belediyemize ait merkez parkta çay bahçesi mevcuttur.

    4-ÇALIŞMA HAYATI

    İş ve çalışma bütün İçanadolu da olduğu gibi İlcemizde de büyük bir yaşam dilimini oluşturmaktadır. İlçemize bağlı köy ve kasabalarımızda halkın büyük bir bölümü tarımsal faaliyetlerde bulunmaktadır. Halkın bir bölümü de küçük çaplı ticaretle uğraşmaktadır. Esas ilçenin ekonomik canlılığını yurt dışında işçi olarak çalışan işçi ve vatandaşlarımız oluşturmaktadır. Buna rağmen ilçemizdeki genç nüfusun ve doğum oranının fazla olması ile büyük sanayi kuruluşlarının olmaması, yatırımların ilçe dışına kaydırılması sonucu işsizlik oranı yüksektir. İlçemizde toplam faal 1553 vergi mükellefi olup bunların 723’ü gerçek usulde gelir vergisi mükellefi, 32 adet G.M.S.İ. mükellefi 625 tanesi basit usulde gelir vergisi mükellefi ve 173 tanesi ise kurumlar vergisi mükellefidir. İlçemizde trafik tescil olduğu için 6489 adet Motorlu Taşıt mükellefi mevcuttur. Halkımızın büyük bir bölümü yurt dışında bilhassa Almanya’da işçi olarak çalışmaktadır. Bu durum Ortaköy halkının ekonomisine önemli bir etken olmuştur. Tarım ürünleri olarak; arpa, buğday, nohut, mısır, kuru fasulye, fiğ, pancar, patates üretilmektedir. Hayvancılık olarak büyük ve küçük baş hayvancılık yapılmaktadır, bunlardan; koyun ve sığır besiciliği az miktarda halkımızın geçimini sağladığı bilinmektedir.

    EĞİTİM:

    Ortaköy’de eğitim ve öğretimdeki gelişme Cumhuriyet döneminde sağlanmıştır. İlçe Milii Eğitim Müdürlüğü. İlçe merkezinde ilkokul 1930 yılında eğitim öğretime başlamış, köylerinde ise Sarıkaraman Kasabasında 1936 yılında eğitim vermeye başlamıştır. İlçe merkezinde orta dereceli eğitim öğretim kurumu 1962–1963 eğitim öğretim yılında açılmıştır. İlçemiz Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde 6 merkezde toplam 36 ilköğretim okulu, 1 Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü, 1 Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi, 1 imam hatip lisesi, 1 Genel Lise, 1 Anadolu Lisesi ve 1 Sağlık Meslek Lisesi hizmet vermektedir. 36 İlköğretim Okulunda 5280 öğrenci, 7 Genel ve Mesleki ve Teknik Lisede 2027 öğrenci eğitim öğretimini sürdürmektedir. İlçe genelinde toplam 7307 öğrenci eğitim-öğretimini sürdürmektedir. Okullarımızda 374 öğretmen görev yapmaktadır. Okuma-yazma oranı % 85 olup, son yıllarda İlçemizde yüksek öğrenim için giden gençlerimizin sayısı devamlı artmaktadır. Aksaray Üniversitesine bağlı olarak Ortaköy Meslek Yüksek Okulu 1993'ten beri faaliyet göstermektedir.

    SAĞLIK:

    İlçemiz Sağlık Grup Başkanlığına bağlı olarak; Ortaköy Devlet Hastanesi, I Nolu Merkez Sağlık Ocağı, II Nolu Merkez Sağlık Ocağı, 112 Acil, Balcı Sağlık Ocağı, Bozkır Sağlık Ocağı, Çiftevi Sağlık Ocağı, Devedamı Sağlık Ocağı, Harmandalı Sağlık Ocağı, Ozancık Sağlık Ocağı, Sarıkaraman Sağlık Ocağı, Akpınar Sağlık Ocağı, Çatin Sağlık Ocağı, Durhasanlı Sağlık Ocağı, H. İbrahimuşağı Sağlık Ocağı, Hıdırlı Sağlık Ocağı, Kümbet Sağlık Ocağı, Namlıkışla Sağlık Ocağı, Satansarı Sağlık Ocağı, S.Gökkaya Sağlık Ocağı, S.Alaca Sağlık Ocağı ile birlikte sağlık hizmeti verilmektedir. Bu kurumlarda çalışan, 3 Uzman Doktor, 3 Diş Hekimi, 15 Pratisyen Doktor, 20 Ebe, 25 Hemşire, 14 Sağlık Memuru, 1 Çevre Sağlık Teknisyeni ,5 Att, 4 Paramedik 6 laboratuar Teknisyeni, 2 Röntgen Teknisyeni, 3 Tıbbi Sekreter,4 Anestezi Teknisyeni 2 Veri Hazırlama Memuru, 1 Memur,1 Teknisyen, 1 Şef, 1 Eczacı, 1 Müdür, 3 Müdür Yardımcısı, 6 Şoför, 10 Hizmetli toplam 131 personelle sağlık hizmeti yürütülmektedir. 1992 Yılında uygulanmaya başlanan Yeşil Kart verilmesi ile ilgili müracaat, araştırma, vize ve iptal işlemlerinin sekreterya hizmeti Sağlık Grup Başkanlığınca verilmektedir. 3816 Sayılı ödeme gücü olmayan vatandaşların tedavi giderlerinin Yeşilkart verilerek Devlet tarafından karşılanması hakkındaki Kanun’da 13.06.2003 tarihinde yapılan değişikler nedeniyle; başvuran vatandaşlardan durumu uygun olanlara yeni tip (otokopili) yeşilkartlar 2004 Yılı Şubat Ayında verilmeye başlanmıştır. 01.01.2005 tarihinden itibaren Yeşilkartlıların ayakta tedavileri sonucu düzenlenen reçeteler, tıbbi malzemeler, diş tedavileri ve gözlük gibi ihtiyaçları Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle yeşil kart alanlarının tümü internet aracılığı ile Sağlık Bakanlığına bildirilecek ve takipleri yapılacaktır.

    EKONOMİ:

    1-SANAYİ İlçemizde çalışır durumda olan sanayi bünyesinde ağaç işleri (marangoz, mobilya) 45, oto tamiri 40, demir doğrama kaynakçılık 30, hızarcı 7, tv tamircisi 10, pvc doğrama 15, hurdacı 3, camcı 10, eksoz tamiri 5, oto elektrik tamiri 10, sıhhi tesisat tamiri elektrik tesisatçısı 10, olukçu sac işleri 4, oto yedek parçacı 10, kereste satıcısı 2, oto lastik tamircisi 4 beyaz eşya tamircisi 5, bobinaj tamiri 5, döşemeci 5, oto yıkama 10 adet olmak üzere 230 adet esnafımız bulunmaktadır.

    2-TARIM Genel olarak tarım arazileri düz olmayıp, hafif ve orta derecede eğimlidir.Topraklarımız genellikle açık kahve renkli, kireçli, ph’ı 6-7,5 arasında olup tınlı toprak yapısına sahiptir. İlçemiz topraklarının büyük bir kısmında kuru tarım yapılmaktadır. İlçemize bağlı Balcı Beldesinde bulunan 2 adet göletten yaklaşık 5.500 Dk alanda, Bozkır Beldesindeki göletten ve sondaj kuyularından 7.500 Dk. alanda, Çiftevi Beldesindeki göletten ve sondaj kuyularından 3.500 Dk.alanda, Çatin köyündeki göletten ve sondaj kuyularından 2.500 Dk. Alanda, Cumali Köyündeki göletten 1.500 Dk.alanda, S.Gödeler köyündeki göletten 1.500 Dk.alanda, Ozancık Beldesindeki sondaj kuyularında 1.000 Dk.alanda, Sarıkaraman Beldesindeki sondaj kuyularından 3.000 Dk.alanda, Durhasanlı köyünde 500 Dk. Alanda, Kümbet Köyünde 500 Dk.alanda, Pirli köyünde sondaj kuyularından 300 Dk.alanda, Reşadiye köyündeki göletten 500 Dk.alanda, Pınarbaşı Köyündeki derin kuyu sondajından 3.500 Dk.arazi sulama Harmandalı Beldesinde 3.500, Devedamı Beldesinde 4000 Dk., S.Alaca köyünde 2000 Dk. alanda sulu tarım yapılmaktadır. Yıllık yağış miktarı 250-300 mm arasındadır.Genel olarak tarım alanlarımız kuru tarım alanlarıdır.

    3-HAYVANCILIK Ortaköy ilçesinde hayvancılık faaliyeti olarak süt sığırcılığı son yıllarda büyük bir ilerleme göstererek süt üretiminde bölgede söz sahibi olmuştur.Besi sığırcılığı ve koyun yetiştiriciliği yapılmaktadır.İlçenin hayvan mevcudu tabloda gösterilmiştir.

    4- MADENCİLİK Ortaköy-Gökkaya-Hacımahmutuşağı sahasındaki iyi kaliteli granitler mermer olarak değerlendirilmeye elverişlidir. Bu granit mermeri Aksaray ve çevre illerdeki atölyelerde işlenerek yurt içi ve yurt dışına satılmaktadır.


    ULAŞIM VE ALT YAPI::

    İlçemiz İlimize 53 km. uzaklıkta olup, merkezden bütün köy ve beldelere ulaşım yapılabilmektedir. Belde ve Köylerin merkeze olan uzaklığı 3-35 km. arasında değişmektedir.İlçemiz Ağaçören İlçesine; 28 km, Sarıyahşi İlçesine; 56 km, Gülağaç İlçesine; 106 km, Güzelyurt İlçesine; 95 km ve Eskil İlçesine 130 Km uzaklıktadır. İlçemiz ile belde ve köyler arasındaki yollar asfalttır. 2006 yılında yapılan 1. ve 2. kat asfalt kaplamaları ile yol standartı yükseltilmiştir.Her gün Aksaray-Ortaköy arasında yolcu taşımacığı yapılmaktadır. Merkezimizde posta hizmetleri haftada 6 gün karşılıklı Ortaköy-Aksaray, Aksaray - Ortaköy arası yürütülmektedir. Merkezimize bağlı 29 köy 1 mezra ve beldenin posta dağıtım hizmetleri merkezimizde bulunan araçla motorize olarak haftada 3 gün yapılmaktadır. Tüm bu hizmetler 1 dağıtıcı tarafından yürütülmektedir. Merkezimize bağlı Balcı ve Harmandalı Kasabalarında 2 PTT Acentası olup, acenta hizmetleri belde belediyeleri tarafından yürütülmektedir.

    İDARİ YAPI:

    İlçemiz; ilçe merkezi, 31 köyden teşekkül etmektedir. İlçe merkezine bağlı 11 mahallesi vardır. İlçemize bağlı 31 köyün adları şunlardır; Balcı, Bozkır, Çiftevi, Devedamı, Harmandalı, Ozancık, Sarıkaraman, Akpınar Köyü, Camuzluk Köyü, Ceceli Köyü, Cumali Köyü, Çatin Köyü, Durhasanlı Köyü, Gökler Köyü, Hıdırlı Köyü, Hacıibrahimuşağı Köyü, Hacımahmutuşağı Köyü, Hocabeyli Köyü, İshaklı Karapınar Köyü, Kümbet Köyü, Namlıkışla Köyü, Oğuzlar Köyü, Pınarbaşı Köyü, Pirli Köyü, Reşadiye Köyü, S.Alaca Köyü, S.Gödeler Köyü, Satansarı Köyü, S.Gökkaya Köyü, Seksenuşağı Köyü ve Yıldırımlar Köyüdür. İlçemizde bütün kamu kuruluşlarının teşkilatı kurulmuştur.

    Ortaköy'deki bazı Köy ve Kasaba İsimlerinin Kaynağı

    Balcı: Daha önceleri buraya Kurt (veya Kürt) Mahmutlu denilirmiş. Şimdiki Balcı Barajı’nın bulunduğu bir yerde de bir köy bulunurmuş. Kurt Mahmutlu’dan buraya bir adam bal getirip satarmış. Halk da, onun köyüne “Balcı” demiş. Bu isim zamanla yaygınlaşmış.

    Bozkır: Anadolu’nun başka bir bölgesinden buraya Hacı Mehmet, Kara Osman, Mevlit Âciz Ağa gelmişler. Bunlara “Bozaklar” denilirmiş. Zamanla “Bozkır” denilmeye başlanmış.

    Ceceli: Bu isim hakkında iki rivayet vardır. Kışehir’de mekân tutmuş olan Caca Bey’e bağlı birkaç aile, buraya yerleşmiş, kendilerine Cacalı ve zamanla Ceceli denilmiştir. Türkistan’dan, Ceceli adlı bir boy gelip Anadolu’da üç yere dağılır. Bu yöreler, Trabzon, Adana ve Ortaköy’dür.

    Çatin: Köyün şimdi bulunduğu yerde daha önce Ermeniler varmış. Doğu’dan Karaboğaz Mehmet Ağa adında biri kavmi ile buraya gelmiş. Köyün halkı kayaların arasında, ine benzer yerde yaşarmış. Karaboğaz Mehmet Ağa kendisine iki katlı bir ev yaptırmış, üzerini de çatı ile kapatmış. Köy halkı buraya “Çatılı İn” demeye başlamışlar. Zamanla köy bu ad ile alınır olmuş. Bu da değişerek Çatin adını almış. İkinci bir söylenti ise şöyle: Köyün iki yanından dere geçmektedir. Bu yüzden buraya “Çatılı” denilmiş. Bu da zamanla “Çatin” olmuştur.

    Çiftevi: Önceleri Muratlı Höyüğü yanında bir köy varmış. Buraya “Muratuşağı” denilirmiş. İki kardeş köy halkıyla kavga etmiş. Bu yüzden buradan ayrılmak zorunda kalmışlar. Köyün şimdi bulunduğu yeri mesken tutmuşlar. Köyün nüfusu zamanla artmış. Halk da bu köye “Çiftevi” demeye başlamış

    Devedamı: Köyün bulunduğu bugünkü yerde eskiden oldukça fazla deve bulunurmuş. Devedamı ismini alışı bu yüzdendir.

    Durhasanlı: Bu isim hakkında üç rivayet vardır: Aksaray’daki Hasan Dağının ismi Arap kaynaklarında Tur-ı Hasan’dır. Bu isim de Danişmendliler zamanında şehit düşüp burada yatan Hasan Bey’den gelir. Bu beye mensup olanlar “Hasan Dağlı” anlamında “Tur Hasanlı” denilmiş, zamanla Dur Hasan olarak söylenmeye başlanmış. Hasan Bey’e mensup ailelerden bir kadın şimdiki köyün bulunduğu yere gelince; oğlu Hasan’a “Dur Hasan! Burada konaklayalım.” demiş. Bu söz zamanla köye isim olmuş. Bir söylentiye göre hasan Bey, Danişmend Gazi’nin amcasıdır. Hasan Bey’in üç çocuğundan birisinin adı da “Turasan”dır. (Peker, 1999; 10)

    Hacı Mahmut Uşağı - Hacı İbrahim Uşağı - Seksen Uşağı: Vaktiyle buraya her bahar ayında Toroslardan üç kardeş kalabalık olarak gelir yayla hayatını geçirirlermiş. Bu, uzun müddet devam etmiş. Zamanla yerleşik hayata geçmişler. Kendilerine bugünkü yerleşme merkezlerini seçmişler. Başlarındaki büyüklerinin adlarından dolayı bu isimleri almışlar.  Seksen yaşındaki Hacıdan Seksenuşağı, Hacı Mahmut'tan Hacımahmutuşağı ve Hacı İbrahim'den de Hacı İbrahim Uşağı Köyü ad almıştır.

    Namlıkışla: Vaktiyle köyde Evliyagiller’in kızı kaçırılır. Bu, köyde kan davası başlatır. İki taraftan da çok sayıda insan öldürülür; çok kan dökülür. Bu yüzden buraya “Kanlıkışla” denilir. Son zamanlarda ismi devlet tarafından “Namlıkışla” olarak değiştirilir. Halk şu sıralar iki ismi de söylemektedir.

    Pirli: Yaşlı bir kişi (pir) buradan geçerken, dinlenmeye kalmış. Burası hoşuna gitmiş; mesken tutmuş. Diğer köylerden de zamanla buraya yerleşenler olmuş. Halk ta buraya “Pirli” demiş.

    Reşadiye: Köy, 1293 (Miladi 1877-1878) muhaciri olarak Erzurum ve Kars’tan gelenler Sultan Reşat zamanında buraya yerleştirilmiştir. Padişahın adından dolayı buraya Reşadiye denilmiştir. Köyün 1908 yılında kurulmuş olduğu söylenir. (Peker, 1999; 11)

    Saları Alaca: Köy halkı Nevşehir’in “Sallar Köyü”nden gelmiştir. Köyün toprağa ala renkte olduğundan buraya “Sallarıalaca”, zamanla da “Salarıalaca” denilmiştir.

    Salarıgödeler: Buraya sarı benizli (veya sarı elbiseli), şişman, kısa boylu, halk tabiriyle “gödek” biri gelir, yerleşir. Köyün nüfusu zamanla artar. Halk da buraya “Salarıgödeler” der.

    Sarı Karaman: Konya’nın Karaman kazasından buraya bir sülâle gelir. Halk bu yüzden buraya “Sarıkaraman” der. Eski adı Sarıköydür.**

    Aflak: Eski ismi Eflak 2. İsmi Aflak, şu anda ismi Akpınar Köyü, Kuruluş Tarihi 1402’dir. 1402 Ankara savaşında Osmanlı Padişahı Yıldırım Beyazıt Timur’a yenilince Osmanlı Ordusu dağılır. Dağılan Osmanlı Ordusundan Romanya Eflak Beyliğinden 5 kardeş şimdiki Akpınar köyünü Yaylak mevkiine sonra Ahmet Fakılı (Ahmet Fakih: Fıkıh âlimi, din Hocası anlamındadır) mevkiine daha sonra da bu 5 kardeşten 3’ü köyü şimdiki yerine taşımışlar. Diğer 2’si Kırşehir’e gitmişlerdir. Bu 3 kardeşin isimleri Ali, Cafar (Cafer) ve İsmail’dir. Diğer kabileler sonradan gelmiştir. Köyün Aflak adı Eflak Beyliğinden gelmektedir.

    Kabakulak: 19. yy'da Osmanlı toprak reformu sırasında konar göçerler yerleşik hayata geçirilirken bu adı almıştır. Köy halkı Türklerin avşar boyundandır. Pınarbaşı köyü bugün Yozgat sınırları içinde olan Boz-Ok Yaylasından gelmişlerdir.

    © 2012 - 2018 Aksaraydan.com | Aksaray'ın en iyi şehir portalı | Kültür - Turizm - Ekonomi - Kent Rehberi ...
    Makale Görünüm Sayısı
    28788

    gokcelogo